YENİ RUH
Reklam verin!
Bədənlərə ruh, qəlblərə nəfəs gətirək!

    КИ­­­ЧИК АИ­­­ЛЯ ХРО­­­НИ­­­КА­­­СЫ:

    ХАН­­­ЩЦ­­­СЕЙН, ЭЦЛ­­­ЛЦ, СЯ­­­ДЯФ, ЯЛИ­­­ЩЦ­­­СЕЙН
Hekayə 

     

     O, bур­­­нун­­­да да­­­ны­­­шыр­­­ды­­­са да, щяр щал­­­да, аи­­­ля баш­­­чы­­­сы иди. Ан­­­ъаг тын-тын Хан­­­щц­­­сейн юм­­­рцн­­­дя щя­­­ки­­­мя эет­­­мя­­­ди, юзц­­­ня бах­­­дыр­­­ма­­­ды. "Бур­­­ну­­­на би­­­эа­­­ня­­­сян", - ону за­­­ра­­­фат­­­ла сан­­­ъар­­­ды­­­лар. "Ики­­­син­­­дян би­­­ри­­­дир: сян­­­дя йа бу­­­рун чя­­­пя­­­ри­­­нин яй­­­ри­­­ли­­­йи вар, йа да по­­­лип", - бир щц­­­зцр­­­дя кянд щя­­­ки­­­ми она ял­­­бя­­­ял ди­­­аг­­­ноз гой­­­муш­­­ду. Хан­­­щц­­­сейн ися бур­­­нун­­­да­­­кы "ят"и алын йа­­­зы­­­сы ки­­­ми гя­­­бул ет­­­ди: бу ъцр до­­­ьу­­­луб, бу ъцр дя юля­­­ъяк. Яс­­­лин­­­дя о, йал­­­ныз бур­­­ну­­­на эю­­­ря щя­­­йат­­­да иря­­­ли эет­­­мя­­­ди, кар­­­йе­­­ра га­­­зан­­­ма­­­ды. Юм­­­рц­­­нц мал-га­­­ра­­­йа щяср ет­­­ди. "Мал-га­­­ра аь­­­саг­­­га­­­лы", - тай-туш­­­ла­­­ры да щяр­­­дян ону до­­­ла­­­йар­­­ды­­­лар. Ам­­­ма щяр не­­­ъя ол­­­са, иняк-ъа­­­мыш­­­ла­­­ры­­­нын йа­­­нын­­­дан йел ютян ки­­­ми онун цс­­­тц­­­ня ъу­­­му­­­шар­­­ды­­­лар. Бяд айаг­­­да Хан­­­щц­­­сейн юзц дя - он­­­ла­­­рын йа­­­нын­­­дай­­­ды. Ада­­­мын ба­­­шы цс­­­тцн­­­дя Ал­­­лащ вар, щей­­­ван­­­лар­­­ла ряф­­­та­­­рын­­­да аьыл­­­лы-мян­­­тиг­­­ли иди. Бир дя­­­фя гон­­­шу иня­­­йи­­­нин до­­­ьа­­­ъа­­­ьы эц­­­нц са­­­а­­­ты­­­на­­­ъан дя­­­гиг де­­­миш­­­ди; щюр­­­мя­­­ти дя еля он­­­да галх­­ды.

     - Хан­­­щц­­­сейн да­­­йы, сян­­­дян йах­­­шы ри­­­йа­­­зий­­­йат­­­чы чы­­­хар­­­ды, - мян дя онун тя­­­ри­­­фи­­­ни эюй­­­ля­­­ря гал­­­дыр­­­дым.

     - Ри­­­йа­­­зий­­­йат­­­чы юл­­­мцр? - бу да онун кюн­­­дя­­­лян ъа­­­ва­­­бы. 

     Бир эцн Ба­­­кы­­­дан кян­­­дя эя­­­лян­­­дя, ешит­­­дим Хан­­­щц­­­сейн ки­­­ши дцн­­­йа­­­сы­­­ны дя­­­йи­­­шиб. Йя­­­гин "по­­­лип"дян дя баш­­­га хяс­­­тя­­­лик­­­ля­­­ри вар­­­мыш. Ди эял, бу хяс­­­тя­­­лик­­­ля­­­ри щя­­­йат тяр­­­зи би­­­либ, он­­­ла­­­ры йах­­­шы айырд ет­­­мя­­­йиб. Йед­­­ди­­­си тя­­­зя­­­ъя чых­­­мыш­­­ды. Мя­­­ним дя вах­­­тым дар. Юлц­­­мц­­­ня узун-уза­­­ды вай­­­сын­­­ма­­­дан, щям дя ба­­­ъы­­­мын йа­­­нын­­­да бу­­­нун еля бир ящя­­­мий­­­йя­­­ти йох­­­ду, тез он­­­ла­­­ра эет­­­дим. Эет­­­мя­­­сяй­­­дим, мян тя­­­ряф­­­дян еш­­­шяк­­­лик алы­­­на­­­ъаг­­­ды. Щя­­­йят­­­ля­­­рин­­­дя Эцл­­­лц ха­­­ла га­­­ба­­­ьы­­­ма чых­­­ды. Дин­­­мяз­­­ъя­­­ня ятир­­­сиз-бя­­­зяк­­­сиз ба­­­шы­­­ны гу­­­ъаг­­­ла­­­дым. Да­­­рых­­­ды­­­ры­­­ъы баш­­­саь­­­лы­­­ьы сюз­­­ля­­­ри­­­ни "тя­­­бии" бир кя­­­дяр­­­ля ифа ет­­­дим. Де­­­мя­­­ли­­­йям ки, баш­­­саь­­­лыг­­­ла­­­ры ин­­­сан­­­дан щя­­­ми­­­шя ар­­­тис­­­тизм тя­­­ляб едир. Сцф­­­ря­­­йя чай эя­­­лян­­­дя, сы­­­хын­­­ты ара­­­дан эю­­­тц­­­рцл­­­дц. Стя­­­кан-нял­­­бя­­­ки ъин­­­эил­­­ти­­­си шян ов­­гат йа­­рат­­ды.

     - Рящ­­­мят­­­лик щеч юзц­­­ня бах­­­ма­­­ды, - ал­­­ны­­­мы овуш­­дура-овуш­­дура ахыр ки де­­­мя­­­йя бу сюз­­­ля­­­ри тап­­­дым.

     - Ичи чц­­­рц­­­йя­­­ня­­­ъян щя­­­ким-зад та­­­ны­­­ма­­­ды.

    - Щя, еля­­­ля­­­ри олур.

    - Ней­­­ля­­­ди­­­ся, юзц юзц­­­ня еля­­­ди. 

     Ду­­­руб эе­­­дян­­­дя, нял­­­бя­­­ки­­­нин ал­­­ты­­­на пул гой­­­дум. Узун ба­­­шаь­­­ры­­­сы ола­­­ъаг­­­ды: Эцл­­лц ха­­ла­­дан онун юз азар-бе­­за­­рыны со­­­руш­­­ма­­­дым. Ам­­­ма еля цзцн­­­дян­­ъя эю­­­рц­­­нцр­­­дц ки, раст­­лаш­­­ма­­­ды­­­ьы­­­мыз бу бир ил­­­дя йа­­­ман дц­­­шцб. Шам ки­­­ми яри­­­миш­­­ди. Цч-беш ил яв­­­вя­­­ля­­­ъян ят­­­ли-ъан­­­лы бир ар­­­вад­­­ды. Топ­­­пуш дюш­­­ля­­­ри­­­ня бах­­­ма­­­ьа­­­са ута­­­нар­­­дым. Йе­­­ри­­­йян­­­дя йер сил­­­кя­­­ля­­­нир­­­ди. Дц­­­зц, мян­­­дян йаш­­­лы ол­­­са да он­­­дан кеч­­­мяз­­­дим. Кя­­­сир­­­дим он­­­дан. Эц­­­лян­­­дя, чющ­­­ря­­­син­­­дян шя­­­фяг са­­­чы­­­лар­­­ды. Ня­­­зя­­­ри ъя­­­щят­­­ъя до­­­даг­­­ла­­­ры бал ки­­­ми ол­­­ма­­­лы иди. Ин­­­ди­­­ся рянэ-ру­­­щу со­­­луб. Иря­­­ли эет­­­мир­­­ди, эет­­­мя­­­син, ба­­­ры эе­­­ри эет­­­мя­­­йяй­­­ди. Чи­­­чя­­­йин аты­­­­лан дюв­­­рц­­­нц йа­­­ша­­­йыр­­­ды. Бял­­­кя хиф­­­фят чя­­­кир­? Ам­­­ма йох, хиф­­­фят­­­дян ин­­­сан бу гя­­­дяр эе­­­ри эет­­­мяз. Як­­­си­­­ня, щцзн га­­­ды­­­ны да­­­ща да гя­­­шянэ эюс­­­тя­­­рир. Йох, ъа­­­ны цзцл­­­мяк­­­дя - хяр­­­чян­­­эя ох­­­ша­­­йыр. Ар­­­тыг бу­­­нун гы­­­чы-гы­­­чы­­­на до­­­ла­­­шыр­­­ды. Ал­­­лащ би­­­лир, аьарт­­­ды­­­ьы Ба­­­кы йол­­­ла­­­рын­­­да не­­­чя-не­­­чя хяс­­тя­­лик­­ляря ту­­­ту­­­луб. Бюй­­ряк­­ляри чц­­рц­­йцб. Гыш вах­­­ты ва­­­гон­­­лар­­­да ада­­­мын ди­­­ши-ди­­­ши­­­ня дя­­­йир. Эя­­­лин­­­ли­­­йин­­­дян ал­­­вер­­­дя­­­дир. Яри­­­нин тын-тын­­­лы­­­ьы ба­­­шы­­­на даш са­­­лыб, де­­­йяр­­­ди. "Мян дя ев­­­ляр­­­дя ха­­­ным­­­лыг едя бил­­­мяз­­­дим­­­ми?" - ясас ши­­­ка­­­йя­­­ти бу иди. 

      Xан­­­щц­­­сейн по­­­ли­­­пи­­­ни кяс­­­дир­­­сяй­­­ди, инан­­­ды­­­рым, на­­­тиг ола би­­­ляр­­­ди. Бял­­­кя щяр щан­­­сы пар­­­ти­­­йа хят­­­тин­­­дя уъа­­­ла­­­ъаг­­­ды да.

     Мян­­­ъя, Эцл­­­лц ха­­­ла ся­­­фяр­­­ляр­­­дя сев­­­эи­­­ля­­­ря дц­­­чар олур­­­ду. Йох­­­са ба­­­шын­­­да-чий­­­нин­­­дя эюй-эю­­­йяр­­­ти ки­­­ся­­­ля­­­ри - йол­­­ла­­­ры ъящ-ъящ ву­­­ра-ву­­­ра эе­­­диб-эял­­­яр­­дими? Йад йер­­­ляр­­­дя ону гу­­­ъаг­­­ла­­­ма­­­мыш-юп­­­мя­­­миш ол­­­маз­­­ды­­­лар. Шор­­­эюз­­­ляр сев­­­эи сюз­­­ля­­­рий­­­ля щюк­­­мян гу­­­лаг­­­ла­­­ры­­­ны дол­­­ду­­­руб. Мя­­­ним он­­­ла­­­ра па­­­хыл­­­лы­­­ьым ту­­­тур­­­ду. Хан­­­щц­­­сейн ки­­­ши дя дцз еля­­­мир­­­ди: ону щеч вахт гыс­­­ган­­­маз­­­ды. Еляъя - "Эет­­­дин? Эет". Йа­­­худ - "Эял­­­дин? Эял. Эю­­­ряк ня ал­­­мы­­­сан?"

     Ба­­­кы­­­йа га­­­йы­­­дыб, гыш­­­да тя­­­зя­­­дян кян­­­дя дю­­­нян­­­дя - "Эцл­­­лц ха­­­ла юлцб", - ев­­­дя ба­­­ъым мя­­­ня деди. Се­­­вин­­­ъяк­­­ли­­­йин­­­дян, ол­­­ма­­­йа, бу, муш­­­ту­­­луг ис­­­тя­­­йир­­­ди? Мян дя тез она, йа еля бош ща­­­ва­­­йа, ав­­­то­­­ма­­­тик-ме­­­ха­­­ни­­­ки тярз­­дя - "Ал­­­лащ рящ­­­мят еля­­­син", - де­­­дим.

     - Хан­­­щц­­­сейн ки­­­ши­­­ни... би­­­лир­­­дин? - ба­­­ъым со­­­руш­­­ду.

     - Бя ке­­­чян ся­­­фяр баш­­­саь­­­лы­­­ьы­­­на эет­­­мя­­­миш­­­дим?

     - Бай, дцз­­­дц.

     - Эя­­­ряк бу ах­­­шам да вахт та­­­пыб он­­­ла­­­ра эе­­­дям.

     - Йе­­­ня - эет­­­мяк? Ке­­­чян дя­­­фя­­­ки бяс де­­­йил?

      Мян тя­­­яъ­­­ъцб­­­ля ба­­­ъы­­­мын цзц­­­ня бах­­­дым.  

    - Ба­­­ша дцш­­­мя­­­дим? Бу­ юля­­нин о юляня ня дях­­­ли?

     - Де­­­йи­­­рям, бун­­­лар­­­да эцн­­­дя би­­­ри дом­­ба­­лаг аша­­ъаг... Биз дя бош хяр­­­ъя дцш­­­мя­­­ли­­­йик?

     Бир­­­дян Эцл­­­лц ха­­­ла­­­нын щя­­­йа­­­ты ки­­­но лен­­­ти ки­­­ми эюз­­­ля­­­рим юнцн­­­дян кеч­­­ди. Еля бил цря­­­йи­­­ми сы­­­хыб-бу­­­рах­­­ма­­­ьа баш­­­ла­­­ды­­­лар. Мян ба­­­ъы­­­мын явя­­­зи­­­ня виъ­­­дан яза­­­бы чя­­­кир­­­дим.

     - Мал-дюв­­­ля­­­ти­­­нин ин­­­ди­­­дян гяд­­­ри­­­ни бил, - ба­­­ъым цйц­­­дцб-тюк­­­мя­­­йин­­­дя. -   Eв­­­лян­­­мя­­­йин дя щя­­­ля ду­­рур. Аьыл­­­лы ол.

     - Ол­­­ду. Ола­­­рам, - де­­­сям дя, юзцмц дя­­­ли­­лийя ву­­руб, онун гу­­­ла­­­ьы­­­нын ди­­­би­­­ни алыш­­­дыр­­­маг кеч­­­ди кюн­­­лцм­­­дян.

      Щц­­­зц­­­ря эе­­­дян­­­дя, гор­­­хур­­­дум ев­­ля­­рин­­­дя бир инс-ъинс тап­­­ма­­­йам. Ам­­­ма еля узаг­­­дан­­­ъа ей­­­ван­­­да ишыг эю­­­рцб се­­­вин­­­дим. Тян­­ща лам­­па ишыг­­ла бя­­ра­­бяр щя­­йятя га­­ран­­лыг да са­­чыр­­ды; она са­­­ры эет­­­дим. Эц­­­ман, эя­­­лин ев­­­дяй­­­ди. Щя, зян­­­ним дцз чых­­­ды.

    Яли­­­щц­­­сейн гыр­­­хы ве­­­риб, щя­­­ми­­­шя­­­ки ки­­­ми тез дя ат­­ла­­ныб юз Рус­­­йя­­­ти­­­ня эет­­миш­­ди. Онун да чю­­­ря­­­йи ди­­­дяр­­­эин­­­ди.

     - Де­­­ми­­­шям, о еля "Шко­­­да"да юля­­­ъяк, - ча­­­йы га­­­ба­­­ьы­­­ма го­­­йар-гой­­маз Ся­­­дя­­­фин дяр­­­ди ачыл­­­ды. - Бя­­­дя­­­нин­­­дя саь-ис­­­ла­­­щат йер йох­­­ду. Щяр йе­­­ри "вос­­­па­­­лен­­­йя"ди.

     - Эял­­­син, Ба­­­кы­­­да йох­­­лат­­­ды­­­рым.

     - Сян Ал­­­лащ, он­­­да ба­­­шы­­­на аьыл да го­­­йар­­­сан.

     - Баш цс­­­тя.

     Ам­­­ма аьыл сон­­­ра­­­кы иш­­­ди, щя­­­ля­­­лик нял­­­бя­­­ки­­­нин ал­­­ты­­­на пул го­­­йуб, йа Ал­­лащ, айаьа дур­­дум.

     - Бах, еля эя­­­лян эц­­­нцн­­­дя­­­ъя йа­­­ны­­­ма эюн­­­дяр, - га­­­пы аь­­­зын­­­да бир дя тап­­­шыр­­­дым.

    - Эю­­­рцм ней­­­ни­­­рям. Ам­­­ма тярс­­ди, чя­­­тин йо­­­ла эя­­­ля.

    - Мя­­­ним ады­­­мы вер, ишин йох­­­ду.

     Мян онун бяд хя­­­бя­­­ри­­­ни щя­­­ля Ба­­­кы­­­да ал­­­мыш­­­дым: Яли­­­щц­­­сейн Моск­­ва­­­да ин­­­фарк­­та ту­­­ту­­­луб. Де­­­мяк, ар­­­тыг юлцм цчцн хяс­­­тя­­­лик­­­дян "за­­­пас­­­ка"сы вар­­­ды. О, вах­­­тын­­­дан га­­­баг го­­­ъа­­­лан­­­лар­­­дан­­­ды. Щяр­­­чянд го­­­ъа­­­лы­­­ьы ей­­­ни­­­ня ал­­­мыр­­­ды. Сан­­­ки го­­­ъа­­­лан щеч дя о де­­­йил­­­ди. Бял­­­кя дя гя­­­ти эцз­­­эц­­­йя-за­­­да бах­­­мыр. Чцн­­­ки бах­­­сай­­­ды, юзцн­­­дян щцр­­­кяр, яв­­вял дя­­­ли ол­­­муш ол­­са да, сон­­ра бир тяд­­бир эю­­ряр­­ди. Эянъ­­ли­­­йин­­­дя бир ба­­­ла­­­ъа пар­­­ла­­­ды. Той­­­лар­­­да дост-та­­­ны­­­шын ба­­­шы­­­на пул ся­­­пя­­­ля­­­мяк­­­ля ад чы­­­хар­­­ды. Хей­­­ир-шя­р­­ля щюр­­­мят га­­­зан­­­ды. Бир иш вар ки, "хе­­­йир-шяр"и тяр­­­эит­­­ся, йе­­­ня щюр­­­мят­­­дян дц­­­шя­­­ъяк­­­ди.

      Нов­­­руз бай­­­ра­­­мы эц­­­нц сцбщ тез­­­дян га­­­тар­­­дан дц­­­шцб, ев­­дя ща­­зыр чай-чю­­­ряйя ял вур­­ма­­мыш, гя­­­бир цс­­­тя ахы­­­шан ъа­­­ма­­­а­­­та го­­­шул­­­дум. Мя­­­ни гар­­­шы­­­ла­­­йыр­­­мыш ки­­­ми, гя­­­би­­­рис­­­тан­­­лыг­­­да ча­­йыр вя тор­­­паг ят­­­ри ве­­­рян тяп­­­тя­­­зя бир гя­­­бир га­­­ба­­­ьы­­­ма чых­­­ды.

     - Бу ки­­­мин­­­ки­­­дир?

     - Ся­­­дяф­­­ди дя-я. Яли­­­щц­­­сей­­­нин йол­­­да­­­шы.

     - Вай евин­­­нян, бун­­­лар гы­­­ры­­­лыб-ча­­­тыл­­­ды ки.

     Яли­­­щц­­­сей­­­ни эю­­­зцм ах­­­тар­­­ды. Ча­­­шыб о да бу дцн­­­йа­­­да ол­­­маз. Дц­­­зц, мян илк яв­­­вял онун юлц­­­мц­­­нц эюз­­­ля­­­йяр­­­дим. Она ба­­­хан­­­да, Ся­­­дя­­­фин йцз ил йа­­­ша­­­йа­­­ъа­­­ьы эц­­­ман еди­­­ляр­­­ди. Эюр­­­дцм оь­­­ла­­­ны тап­­­мы­­­рам, гор­­­ха-гор­­­ха ону йа­­­ным­­­да­­­кы­­­лар­­­дан со­­­руш­­­дум. Узаг­­­да дур­­­муш "ба­­­бам йа­­­шын­­­да" бир ки­­­ши­­­ни эюс­­­тяр­­­ди­­­ляр. Дин­­мя, Яли­­­щц­­­сейн­­ди­­­ми о? Си­­­га­­­рет кю­­­тц­­­йц­­­нц йе­­­­ря атыб тап­­­да­­­ла­­­йыр­­­ды. Ас­­­та-ас­­­та она са­­­ры эет­­­дим. Ня­­зяр­­­ля­­ри­­миз тог­­гу­­шан кими, са­­­кит­­­ъя­ гу­­­ъаг­­­лаш­­­дыг.

     - Ал­­­лащ рящ­­­мят еля­­­син.

     О, ра­­­зы­­­лыг­­­ла ба­­­шы­­­ны тяр­­­пят­­­ди. 

     - Хяс­­­тя иди?

     Бай, су­­­а­­­лы дцз­­­эцн вер­­­мя­­­дим. Хяс­­­тя олуб ки - юлцб дя-я. Саь­­­лам ни­­­йя юл­­­мя­­­ли­­­дир? Щяр­­­чянд мян ону хяс­­­тя сан­­­маз­­­дым. Яли­­­щц­­­сейн дярс­­дян "ики" ал­­­мыш ша­­эирд ки­­­ми эюз­­ля­­рини йе­­­ря дик­­­миш­­­ди.

     - Бу эцн ев­­­дя­­­сян?

     - Бя щар­­­да­­­йам?

     Эю­­­рян, ата-ана­­­сы­­­нын щц­­­зцр­­­ля­­­рин­­­дя ол­­­ма­­­ьы­­­мы она чат­­­ды­­­рыб­­­лар­? Хя­­­бя­­­ри йох­­­ду­­­са, цря­­­йин­­­дя еля би­­­лир еш­­­шя­­­йям. Бял­­­кя еля она эю­­­ря дя су­­­ал­­­ла­­­ры­­­мын би­­­ри­­­ня ъа­­­ваб ве­­­рян­­­дя, о би­­­ри­­­ня вер­­­мир.

    Мя­­­ра­­­сим гур­­­та­р­­ъаг евя дюн­­­дцм.

     - Ай ня вар, ня йох? - бай­­­гуш ки­­­ми тяк йа­­­ша­­­йан ба­­­ъым­­­ла йа­­­лан­­­дан хош-беш еля­­­дим. О щяр­­дян юзцнц мяня шян эюс­­тя­­рир; мян дя боръ­­дан чы­­хыб юзцмц она шян эюс­­тя­­ри­­рям. Дцз­­­дц, гял­­­би сы­­­ныг­­­ды - юв­­­ла­­­ды йох­­­ду. Щя­­­йат йол­­­да­­­шы­­­ны да "щя­­­йат дцш­­­мя­­­ни" ад­­­лан­­­дыр­­­маг да­­­ща дцз­­эцн олар­­­ды. "Веч­­­ни" Рус­­­йят­­­дя­­­дир.

     - Ча­­­шыб бу эцн дя щц­­­зц­­­ря эе­­­дяр­­­сян...

     - Бя йох? Эет­­­мя­­­йим? Бу эцн гара бай­­рам де­­йил?

     - Хя­­­бя­­­рин вар хя­­­бяр­­­дян?

     - Йо-ох.

     - Ся­­­дяф дя эет­­­ди.

     - Ар­­­тыг гяб­­­ри цс­­­тя ол­­­му­­­шам. Ин­­­ди эе­­­диб ев­­­ля­­­ри­­­ня дя дя­­­йя­­­рям.

     - Гар­­­даш ъа­­­ны, без­­­ми­­­шик лап. Эцн­­­дя би­­­ри юлцр.

      - Ба­­­ъы, сян ня ах­­­маг адам­­­сан­­­мыш! - дюз­­­мя­­­йиб чым­­­хыр­­­дым. - Ъа­­­ма­­­ат ке­­­фин­­­дян юлцр?

     - Ня бил­­­мяк олар?

     - Да­­­ща ся­­­ня сю­­­зцм йох­­­дур.

      "Ан­­­ъаг еля мян дя ся­­­нин та­­­йы­­­нам. Щц­­­зцр­­­ля­­­ря ъан­­­дяр­­­ди эе­­­ди­­­рям".

     - ...Юз­­­ля­­­ри­­­ни мц­­­а­­­ли­­­ъя елят­­­дир­­­син­­­ляр. Йах­­­шы га­­­занъ йе­­­ри та­­­пыб­­­лар! Бун­­­ла­­­рын­­­кы юлцб ъа­­­ма­­­ат­­­дан пул го­­­пар­­­маг­­­ды.

     "Ай Ал­­­лащ, бу аьыл­­­нан ба­­­ъы­­­мын ахы­­­ры не­­­ъя ола­­­ъаг?"

    - Уша­­­ьы ол­­­ма­­­ды, ушаг­­­лы­­­ьын­­­да ушаг бой­­­да шиш тап­­­ды­­­лар...

     Яли­­­щц­­­сейн щя­­­йят­­­дя эя­­­зи­­­нир­­­ди. Мя­­­ни узаг­­­дан эю­­­рян ки­­­ми си­­­га­­­ре­­­ти йа­­­рым­­­чыг йе­­­ря атыб айаг­­­га­­­бы­­­сы­­­нын бур­­­нуй­­­ла яз­­­ди. Йах­­­шы ки, йе­­­ня бе­­­ля едир. Бир дя­­­фя ата­­­сы саь­­­лы­­­ьы от та­­­йа­­­ла­­­ры­­­ны алыш­­­дыр­­­мыш­­­ды. Ин­­­ди кю­­­тц­­­йц ча­­­йа-эю­­­ля ат­­­мыш ол­­­са да, аз га­­­лыр эи­­­риб су­­­да тап­­­да­­­ла­­­сын.

     - Яли­­­щц­­­сейн, Ся­­­дяф ба­­­ъы­­­ны бир дя Ал­­­лащ рящ­­­мят еля­­­син, - йя­­­гин на­­саз­­лыг­­дан ис­­­ти олан яли­­­ни сы­­­хыб, она дя­­­лян­­­эа­­­ваз бир баш­­­саь­­­лы­­­ьы вер­­­дим.

     - Щяр йас­­да да ду­­руб би­­­зя эя­­­либ­­­сян. О ня зящ­­­мят­­­ляр­­­ди еля?..

      Вай ся­­­ни, нял­­­бя­­­ки ал­­­ты­­­на гой­­­ду­­­ьум пул­­­ла­­­ра иша­­­ря ву­­­рур. Ариф имиш. Йах­­­шы­­­ды юзц де­­­ди. Цря­­­йи­­­ми йе­­­йир­­­дим ки, бял­­кя бил­­мир. Ъцб­­­бям дя дар. Дюз­­­мя­­­йиб со­­­ру­­­ша­­­ъаг, би­­­а­­­быр ола­­­ъаг­­­дым.

     Отур­­­дуг. Яли­­­щц­­­сейн са­­­мо­­­ва­­­ры то­­­ка сал­­­ды.

     - Бу­­­ра ма­­­лы де­­­йил ща-а! "Тулс­­ки"ди? - са­­­мо­­­ва­­­ры эюс­­­тя­­­риб, сюз де­­мяк ха­­­ти­­­ри­­­ня со­­­руш­­­дум.

    - Йа­­­дым­­­да де­­­йил.

    - Йох, дю­­­йяр-юл­­­мяз шей­­­ди. Рус­­­йя­­­тин­­­ки­­­ди.

      Ам­­­ма бу са­­­мо­­­вар-чай­­­ник­­­ляр сющ­­­бят мюв­­зусу кими мяъ­­­лис­­­ляр­­­дя ъа­­­ны­­­мы сы­­­хын­­­ты­­­дан ямял­­­ли­­­ъя гур­­­та­­­рыр.

    - Мя­­­ним еви­­­ми Рус­­­йят йых­­­ды.

      Бай, мян ня де­­­йи­­­рям, бу ня де­­­йир. Мян даь­­­дан да­­­ны­­­шы­­­рам, о - баь­­­дан.

     - Рус­­­йят дя ол­­­ма­­­са, аъ га­­­ла­­­рыг.

     - Дцз­­­дц, чю­­­ря­­­йи­­­миз ор­­­дан чы­­­хыр.

     - Атан рящ­­­мят. Анан да. Ся­­­дяф ба­­­ъы да.

     - ...Щеч би­­­ри­­­нин хяс­­­тя­­­ли­­­йин­­­дя ев­­­дя ол­­­ма­­­дым. Он­­­ла­­­ры бас­­­дыр­­­ма­­­ьа­­­са ча­­­тыш­­­ма­­­дым.

     - Бу дцн­­­йа­­­ны ким ту­­­туб эе­­­диб, ай Яли­­­щц­­­сейн? - мян  бас­­­ма­­­гя­­­либ сюз­­­ляри сан­­ки ща­­ва­­дан дя­­риб, ат­­­дым ор­­­та­­­лы­­­ьа.

    - Да­­­ща бе­­­ля дал­­­ба­­­дал йох ки. Би­­­зи гар­­­ьа­­­йыб­­­мыш­­­лар.

    Сон­­­ра кеч­­­дик ин­­­фарк­­та. Ам­­­ма ин­­­фарк­­тын­­­дан бцл­­­бцл ки­­­ми ют­­­мя­­­йя баш­­­ла­­­ды. Бу сющ­­­бя­­­тя щя­­­вяс­­­ли имиш. Де­­­нян, ня йах­­­шы, о зящ­­­ри­­­ма­­­ра Моск­­ва­­­йа ча­­­тыб ту­­­тул­­­му­­­шам, де­­­ди. Эу­­­йа йол­­­да ту­­­тул­­­сай­­­мыш, йе­­­рин­­­дя­­­ъя ъа­­­ны чы­­­ха­­­ъаг, гурд-гу­­­ша йем ола­­­ъаг­­­ды. Пар-пар йа­­­нан ре­­­а­­­ни­­­ма­­­си­­­йа шю­­­бя­­­си хо­­­шу­­­на эя­­­либ. Ахыр ми­­­ти­­­ли­­­ни евя са­­­ла­­­мат эя­­­ти­­­риб чы­­­ха­­­рыб. Га­­­йы­­­дан ки­­­ми дя гур­­­бан кя­­­сиб. Кянд­­чи­­­ля­­­ри ону ары пя­­­тя­­­йи ки­­­ми бц­­­рц­­­йцб­­­мцш. Йох, ба­­­лам, ъа­­­ма­­­ат ти­­­фа­­­ьы да­­­ьы­­­лан­­­ла­­­рын хят­­­ри­­­ни йа­­­ман ис­­­тя­­­йир. Йах­­­шы­­­ъа щюр­­­мя­­­тя ми­­­ниб. Ал­­­лащ эюс­­­тяр­­­мя­­­син, йал­­­ныз онун ки­­­ми тян­­­ща га­­­лан­­­лар бе­­­ля ше­­­йин да­­­ды­­­ны би­­­ляр. Бу­­­ра­­­сы ар­­­тыг дя­­­гиг­­­ди ки, ону тор­­­па­­­ьа кянд юзц гуй­­­ла­­­йа­­­ъаг.

      - Йах­­­шы, эял юлцм­­­дян да­­­ныш­­­ма­­­йаг. Щя­­­йат щя­­­ля иря­­­ли­­­дя­­­дир, - бу ъцр-бу са­­йаг бир-ики бош сюз дя де­­­йиб, айа­­­ьа дур­­­дум.

      - Но­­­ол­­­сун? Иря­­­ли­­­дя­­­ки щя­­­йа­­­тын ня ящя­­­мий­­­йя­­­ти...

      Эе­­­дян­­­дя йе­­­ня нял­­­бя­­­ки ал­­­ты­­­на пул гой­­­дум. Еля ет­­­дим ки, бу­­­ну Яли­­­щц­­­сейн эюр­­­мя­­син. Эюр­­­сяй­­­ди, гой­­­ма­­йа­­ъаг­­ды. Ней­­­няк, сон­­­ра эю­­­ряр.  

     Нюв­­бяти йай тя­­­ти­­­ли­н­­дя ушаг­­лары кян­­дя эя­­­ти­­­рян­­­дя, ба­­­ъым щя­­­йя­­­тин аь­­­зын­­­да­­­ъа ба­­­шы­­­мын цс­­­тц­­­нц кяс­­­дир­­­ди.

     - Яли­­­щц­­­сейн дя эет­­­ди.

     - Ща­­­ра? Рус­­­йя­­­тя?

     О, шаг­­­га­­­наг чяк­­­ди:

     - Йох бир. Аме­­­ри­­­ка­­­йа.

     - Вай дя­­­дям вай, юлцб?

     - Бя йох? - о щя­­­ля дя эц­­­лцр­­­дц.

     - Ня эц­­­лцр­­­сян? Бур­­­да эцл­­­мя­­­ли ня вар?

     - Бя ней­­­ля­­­йим? Аь­­­ла­­­йым?

     - Аь­­­ла­­­мыр­­­сан, ба­­­ры эцл­­­мя. Юзц дя сян эцл­­­мцр­­­сян, щы­­­рыл­­­да­­­йыр­­­сан.

     - Йах­­­шы, бун­­­дан сон­­­ра аь­­­зы­­­мы­­­зы ач­­­ма­­­рыг.

     - Ъа­­­ны­­­на азар­­­ды. Рядд оl!

      Ял-цзц­­­мя су вур­­­ма­­­дан дяр­­­щал щц­­­зц­­­ря эет­­­мяк ис­­­тя­­­дим. Бай, ан­­­ъаг эе­­­диб ким­­­дян щц­­­зцр эю­­­тцр­­­мя­­­ли­­­йям? Ки­­­мя баш чя­­­кя­­­ъя­­­йям? Йя­­­гин щя­­­йя­­­тин ор­­­та­­­сын­­­да бош ев щей­­­кял ки­­­ми ду­­­руб. Щей­­­сиз-щя­­­ря­­­кят­­­сиз сту­­­ла чюк­­­дцм. Мя­­­лум ол­­­ду ки, аь­­­саг­­­гал­­­ла­­­рын мяс­­­ля­­­щя­­­тий­­­ля мал-га­­­ра­­­ны да го­­­нум-гон­­­шу­­­йа да­­­ьы­­­дыб­­­лар. Ща­­­мы узаг го­­­щум­­­лар­­­дан ки­­­мин­­­ся Рус­­­йят­­­дян га­­­йы­­­дыб евя са­­­щиб дур­­­ма­­­сы­­­ны эюз­­­ля­­­йир. Йох, щя­­­ги­­­гя­­­тян дя, Яли­­­щц­­­сей­­­нин щц­­­зц­­­рц­­­ня эет­­­мя­­­йя щеч бир ещ­­­ти­­­йаъ йох­­­ду. Бу­­­нун явя­­­зи­­­ня тя­­­ъи­­­ли Ба­­­кы­­­йа дюн­­­мя­­­ли. Ма­­­шын ту­­­туб, ушаг­­­ла­­­ры ар­­­ха оту­­­ра­­­ъа­­­ьа дол­­­дур­­­дум.  

    - Ядя, би­­­би­­­си юл­­­мцш­­­ля­­­ри ща­­­ра апа­­­рыр­­­сан? - эю­­рцн­­­мя­­­йян иш, ба­­­ъым гя­­­щяр­­­лян­­­миш­­­ди. - Мян ня гя­­­лят­­­ди еля­­­дим!   

    Ан­­­ъаг oнун цзц­­­нц бир да­­­ща эюр­­­мяк ис­­­тя­­­мир­­­ дим. Ба­­­ры да­­­ныш­­­ма­­­ьа­­­са щя­­­вя­­­сим гал­­­ма­­­мыш­­­ды. Бир дя кян­­­дя цз тут­­­ма­­­ма­­­лы, гур­­­тар­­­ды эет­­­ди.    

    Ушаг­­­лар Ба­­­кы йо­­­лун­­­да бу тез­­­лик­­­дя шя­­­щя­­­ря дюн­­­мя­­­ля­­­ри­­­ня эю­­­ря аь­­­ла­­­шыр, щям дя бу­­­нун­­­ла еля бил Яли­­­щц­­­сей­­­ня йас сах­­­ла­­­йыр­­­ды­­­лар.   

1 sentyabr - 2 oktyabr 2003-cü il 


Açar sözlər:

Yazar: ramindeco | Tarix: İyun 24, 2008 0:37 | Ədəbiyyat | Şərhlər(1) | Baxış sayı: 1173

Şərhlər

1
Samir yazıb:

Yazını şrift çeviricisi ilə Unicode şriftlərindən birinə çevirsəniz yaxşı olar.
Converter 2.2 Çeviricisini buradan havayı yükləyə bilərsiniz:
http://www.dilmanc.az/download/Converter_2_2.zip

İyul 23, 2008 22:44

Şərh yazın

  • shocked
  • smile
  • evil
  • grin
  • question
  • lol
  • rolleyes
  • mad
  • wink
  • razz
  • confused
  • redface
  • cool
  • suprised
  • cry
  • sad

captcha